Genel Bilgiler

Tarihçe

Tarihçe

Edirne  yöresinde  yapılan  araştırmalarda  elde  edilen  buluntular,  yörenin  tarihinin  Kalkolitik  Çağa (M.Ö 5500-3500) kadar uzandığını göstermektedir.İlk çağlarda bölgede Trak kabilelerinin yerleştiği bilinmektedir. Bu kabilelerden biri, Tonzos (Tunca) vadisinden sahile uzayan bölgede oturan ve güçlerinin zirvesinde olan Odrysler'di.Trakya'da böyle geniş bir alana yayılmış olan Odrys halkının en önemli kasabalarından biri Odrysai idi. Odrysai, Hebros (Meriç) ile Tonzos'un (Tunca) birleştiği yerde ve bu nehirlerin  oluşturduğu kavisin içinde kurulmuş bir yerleşim ve pazar bölgesiydi.Bölge, Güneydoğu  Avrupa'nın  Anadolu'ya  zorunlu  geçiş yolu  üzerinde  bulunması  nedeniyle,  göç, istila, ticaret ve kültür alışverişi konularında etki altındaydı. Özellikle göçler ve geçişler neredeyse hiç durmamıştır.Odrysler, M.Ö. 5. yüzyıl ortalarında büyük ve güçlü bir devlet kurdular. M.Ö. 4. yüzyılda bu devletin yıkılmasıyla, II. Philippos'un Makedonya Krallığı'na bağladığı  yöre, M.Ö.  3.  yüzyıl sonlarında Kelt akınlarına uğradı. M.Ö. 168'de Roma Egemenliğine girdi ve imparator Claudius döneminde, Trakya Eyaleti'ne bağlandı. M.S. 123-124'te yöreye gelen imparator  Hadrianus, stratejik önemi nedeniyle Odryslerin  yaşadığı  kasabayı  kente  dönüştürdü  ve  adını Hadrianapolis olarak değiştirdi. Roma dönemindeki Got ve Hun, Bizans dönemi boyunca süren Hun, Avar, Peçenek ve Bulgar saldırılarına uğrayan  yöre,  Haçlı  Seferleri  sırasında  bir süre Latinlerin elinde kaldıktan  sonra  yeniden  Bizans yönetimine girmiş, 1. Murat döneminde Lala Şahin Paşa komutasındaki kuvvetlerin Bizans ordusunu 1361'de Sazlıdere'de yenmesi üzerine Osmanlıların eline geçmiştir.1361'den sonra Osmanlılar kenti Edrinus, Endiriye, Edrinebolu, Edrune, ve Edrine adlarıyla andı. 16. yüzyıldan sonraki Osmanlı kaynaklarında genellikle Edirne olarak geçen kent, 1365’ten  İstanbul'un alınmasına kadar başkentti.Edirne, 16. yy'da Batı'ya düzenlenen seferlerin  merkez  üssü  oldu.  Sultanların  çoğu  zamanlarını geçirdikleri bir yer durumunda olduğundan sürekli olarak ilgi gördü. Yavuz Sultan I. Selim (1512-1520), Kanuni Sultan I. Süleyman (1520-1566) ve II. Selim (1566-1574) kentin  bayındırlığına büyük önem verdiler.Edirne, 1828-29 ve 1877-78 Osmanlı-Rus Savaşları sırasında iki kez Rus işgaline uğradı.  1912'de Bulgar işgali altına girdi. Londra Antlaşması'yla (1913) Bulgaristan'a bırakıldıysa da, birkaç ay sonra Osmanlılar tarafından geri alındı. 25 Temmuz 1920'de bu kez Yunanlılar tarafından işgal edildi. İşgal, Mudanya Mütarekesi'nin imzalanmasından sonra 25 Kasım 1922'de son buldu. Karaağaç yöresi de 15 Eylül 1923'te Türkiye topraklarına katıldı.

Coğrafi Konum

Coğrafi Konum

Edirne, Marmara Bölgesi'nin  Trakya  kısmında  yer  almaktadır.  Güneyinde  Ege  denizi,  kuzeyde Bulgaristan, batıda Yunanistan, doğuda Tekirdağ, Kırklareli ve Çanakkale illeri ile  çevrilidir. Edirne, 6 119 kilometrekarelik (göl dahil) yüzölçümüne sahip olup, bu Türkiye yüzölçümünün % 0,78’ine denk gelmektedir. İlin deniz seviyesinden ortalama yüksekliği 41 metredir. Edirne ili, Trakya Yarımadasında; kuzeyde Istranca Dağları, güneyinde Koru Dağları ve Ege Denizi-Saroz Körfezi, batısında Meriç Nehri ve Meriç Ovası, doğusunda da Ergene Ovasını içine almaktadır.

Türkiye'nin batı sınır topraklarının önemli bir bölümünü içine alan ilin Bulgaristan'la 88 km'lik bir sınırı vardır. Bulgaristan'la olan sınır, Kırklareli il sınırından başlayarak, Tunca  Irmağı'nı kesip, güneybatı yönünde uzanarak Meriç Irmağı'nda  sona  ermektedir.  Burada,  Türk,  Bulgar  ve  Yunan  sınırları birleşmektedir.  Meriç  Irmağı,  ilin  Yunanistan'la  sınırını oluşturur. Irmağın doğu yakası Edirne, batı yakası Yunanistan'dır.  Edirne-Yunanistan  sınırının  uzunluğu  204  km'dir.  Bu  sınır,  Enez'de  sona ermektedir.

Balkan Yarımadası'nın güneydoğu kesimindeki Trakya Bölgesinde yer alan Edirne ili, yeryüzü şekilleri bakımından  çeşitlilik  gösterir.  Bu  çeşitliliği,  farklı  yükseltiler  gösteren  dağ  ve  tepeler  ile daha az yükseltide olan platolar ve ovalar oluşturur. İlin kuzey ve kuzeydoğusu, güney ve güneydoğusu dağlar ve platolarla kaplıdır. İli, Istranca Dağları kuzey ve kuzeydoğudan, Uzunköprü Dağları doğudan, Koru ve Çandır Dağları ise güney ve güneydoğudan kuşatır. İlin  en yüksek yeri, Koru Dağı’nda bulunan Yerlisu Tepesi’dir (725m). En büyük ovaları Meriç  Havzası, İpsala Ovası ve Ergene Havzası’dır. Çamlıca Ovası, Keşan Ovası, Süloğlu  Ovası, Tunca Ovası, Mehterova, Gala  Ovası,  Kazanova, Soğukkuyu Ovası ve Kirişhane Ovası ilde bulunan diğer ovalardır. Edirne ovalarında çeltik, pancar, ayçiçeği, süpürge, mısır, kabak, karpuz ve kavun çok yetiştirilir.

Edirne’de bulunan nehirler içinde en büyüğü Meriç Nehri’dir. Yunanistan ile sınır oluşturan nehrin Türk toprakları ve sınır boyunca uzunluğu 187 km’ dir. Edirne’de Meriç Nehri dışında  Tunca, Arda ve Ergene nehirleri yer almaktadır. Bunlardan toplam uzunluğu 56 km olan Tunca  Nehri’nin 12 km’lik bölümü Bulgaristan ile sınır oluşturmaktadır. İlin önemli akarsularından  olan Meriç, Tunca, Arda ve Ergene nehirlerinin debileri Mart-Nisan aylarında yoğun yağışlara  bağlı olarak maksimum seviyeye ulaşmaktadır. Yaz aylarında da normal debilerini muhafaza  etmektedir. Yörenin  en  önemli  tarım potansiyeli olan çeltik ekim ve sulama zamanlarında ise nehir debileri en az seviyeye ulaşmaktadır. Edirne’de  akarsular  dışında  kalan  yüzey  sularını, doğal göller, barajlar, rezervuarlar ve göletler oluşturmaktadır. Doğal göllerin  başlıcaları  Meriç'in denize döküldüğü Enez yöresindedir.  Bu göller; Gala, Dalyan, Taşaltı, Tuzla, Bücürmene, Sığırcık ve Pamuklu gölleridir.

Edirne, hem Akdeniz ikliminin hem de Orta Avrupa'ya özgü kara ikliminin etkisi altında kalan bir geçiş bölgesidir. Bölge Karadeniz, Ege ve Marmara denizlerinin de etkileriyle zaman zaman ve yer yer farklı iklim özellikleri gösterir. Kışları, Akdeniz iklimi etkisini gösterdiği zamanlarda ılık ve  yağışlı, karasal iklim etkisini gösterdiğinde de oldukça sert ve kar yağışlı geçmektedir. Yazlar sıcak ve kurak, bahar dönemi yağışlıdır. İlin bitkisel üretim açısından önem taşıyan Ergene Havzası'nda ise sert bir karasal iklim egemendir. Çevresi dağlarla sınırlı olan bu yörenin denizlerden gelen yumuşatıcı etkilere kapalı olması bu iklim yapısını ortaya çıkarmaktadır.

Edirne ili içerisinde doğal bitki örtüsü iklim özellikleri, toprak yapısı ve diğer çevre etkenlerine  bağlı olarak farklılıklar göstermektedir. Meriç Havzası’nda, doğal bitkilerin gelişim devrelerinin ilk aylardaki su noksanlığı, kış aylarında toprakta birikmiş bulunan nemden karşılanmaktadır. Havzada nisbi nem oldukça yüksektir. Bu durum havza bitki örtüsü üzerinde olumlu bir etki yapmaktadır. Istıranca dağlık kütlesinin güney yamaçlarında, kuru ormanların meşe ve gürgen ağacı toplulukları; Koru dağlarının kuzey yamaçlarında ise yine kuru ormanların meşe ve çam ağacı toplulukları yer almaktadır. Her iki dağlık arazinin çevresindeki platolarda da dağınık meşe toplulukları vardır. Ergene Havzası kuzey ve güneyden oldukça yüksek dağlarla çevrili bulunduğundan, etrafındaki arazilere göre daha az  yağış almaktadır. Sırtlar ve yüksekçe tepelerin tahrip görmeyen kesimleri meşelerle kaplıdır.

İdari ve Sosyo-Ekonomik Durum

İdari ve Sosyo-Ekonomik Durum

Edirne ilinin nüfusu, 2013 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre 398 582’dir. Nüfusun 279  508  kişisi  şehirlerde  yaşarken,  119  074  kişisi  ise  belde  ve  köylerde  yaşamaktadır.  Şehirde yaşayanların oranı %70,1, köyde yaşayanların oranı %29,9 ’dur. İl merkezi nüfusu 150 260 kişidir. İlin nüfus yoğunluğu 66 kişi olup; 100 olan Türkiye değerinin altındadır. Nüfus  bakımından en büyük ilçeleri sırasıyla Merkez, Keşan ve Uzunköprü iken en küçük ilçesi ise  Lalapaşa’dır. Edirne ili 81 il arasında Türkiye’nin en kalabalık 48. ilidir. Edirne ilinde Merkez ilçe dahil 9 ilçe, 16 belediye ve 254 köy bulunmaktadır.

İlin Öne Çıkan Özellikleri

İlin Öne Çıkan Özellikleri

İlin ekonomisi tarım ağırlıklıdır. Edirne'nin Türkiye toplam ayçiçeği üretimindeki payı yüksektir. Ayçiçeği alımı, işlenmesi ve pazarlanmasıyla uğraşan 59 bini aşkın üyeli Trakya Yağlı Tohumlar Tarım Satış Kooperatifleri Birliği’nin (Trakya Birlik) merkezi Edirne'dedir. İlin Türkiye'nin  toplam çeltik, kanola ve buğday üretimindeki payı da yüksektir. Edirne ilinin 2013 yılı toplam  tarımsal alanı 292 011 ha’dır. Edirne ili toplam tarımsal alan bakımından Türkiye’de 35.  sırada yer almaktadır. Bu alanın 286 228 hektarı toplam işlenen tarım alanı, geri kalanı ise uzun ömürlü bitkiler, yem ve süs bitkileri alanıdır.

İlin Avrupa'yı  İstanbul  ve  Ortadoğu'ya  bağlayan  yol  üzerinde  olması,  tarım  dışı  etkinliklerin de gelişmesini sağlamıştır. İlde mevcut tüm fabrikalarda üretilen mallar hem yurt içinde hem yurt dışında (tekstil gibi) ihraç edilmektedir. Ayrıca tarım ürünleri (ayçiçeği yağı, buğday unu ve pirinç) satılıp, daha çok dayanıklı tüketim malları alınmaktadır. İl dahilinde en çok maden olarak linyit kömürü ve kimya sanayiinde kullanılan bentonit çıkarılmakta olup, özellikle  ekonomik öneme haiz olan başlıca yeraltı ürünü linyit kömürüdür.

Edirne’de bulunan Trakya Üniversitesi 1982 tarihinde kurulmuştur. Bölge ve ülke sorunlarına yönelik çeşitli misyonlar üstlenerek bilimsel etkinliklerde bulunan ve özellikle  Balkan  ülkeleri  ile  ilişkilerini geliştiren Trakya  Üniversitesi,  eksikliklerini  tamamlama  ve  diğer  alanlarda  büyüme  yolunda  ciddi adımlar atmaktadır.

Anadolu ile Avrupa arasındaki geçiş bölgesinde yer alan Edirne, tarih boyunca çeşitli kültürlerin geçtiği bir yerleşim yeri olmuştur. Bir dönem Osmanlı Devleti’ne başkentlik yapan Edirne, bu tarihi geçmişine uygun olarak zengin bir kültürel mirasa sahiptir. Selimiye Camisi, Beyazıt Külliyesi, Üç Şerefeli Cami, Bedesten,   Arasta,   Uzun   Köprü,   Meriç   Köprüsü   gibi   eserler   bunların   en   önemlileridir.   Halen kullanılmakta olan bu kamusal tesisler yanında yaşayan çok sayıda konut da sivil  mimarlık örneği olarak varlığını sürdürmektedir. Diğer yandan, 2013 yılında 652’ncisi  yapılan Kırkpınar Yağlı Güreşleri ilde 14.  Yüzyıldan bu yana düzenlenen uluslararası düzeyde tanınan bir kültürel mirastır.